कोरेगाव ग्रामदैवत श्री भैरवनाथ व माता जोगेश्वरी यात्रेचा गर्दीचा उंच्चाक मोडला'!

अक्षय तृतीयेचा सुवर्णयोग; कोरेगाव भक्तीच्या रंगात न्हाले लाल मातीतील रणसंग्राम: कुस्तीचा शड्डू अन् मल्लांचा थरार; कोरेगावच्या मातीत उडणार धुरळा; बैलगाडी शर्यतीची 'हाय-टेक' तयारी

19 April, 2026

कोरेगाव ग्रामदैवत श्री भैरवनाथ व माता जोगेश्वरी यात्रेचा गर्दीचा उंच्चाक मोडला'!

​संपादक -सुरेश बोतालजी, कोरेगाव 

साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक असलेल्या अक्षय तृतीयेच्या सुवर्णमुहूर्तावर, सातारा जिल्ह्याचे वैभव असलेल्या कोरेगाव नगरीचे ग्रामदैवत  श्री भैरवनाथ व माता जोगेश्वरी यांची वार्षिक यात्रेचा गर्दीचा उच्चांक मोडला आहे .यंदाचा 'भव्यतेचा नवा मानदंड' प्रस्थापित करत आहे. आज, रविवार दि. १९ एप्रिल २०२६ रोजी यात्रेचा मुख्य सोहळा असलेला 'छबीना' निघणार असून, संपूर्ण कोरेगाव शहर भक्तीच्या रंगात न्हाऊन निघाले आहे. गेल्या अनेक दशकांचे रेकॉर्ड मोडीत काढून यंदा यात्रेने गर्दीचा आणि उत्साहाचा जो उच्चांक गाठला आहे, तो कोरेगावच्या इतिहासात सुवर्ण अक्षरांनी लिहिला जाणारा ठरला आहे.

​अक्षय तृतीया आणि भैरवनाथ यात्रेचा अतुट संगम

​कोरेगावच्या ग्रामस्थांसाठी अक्षय तृतीया म्हणजे केवळ सण नव्हे, तर तो भक्तीचा परमोच्च बिंदू आहे. '. ग्रामदैवत श्री भैरवनाथांप्रती असलेली श्रद्धा यंदाच्या यात्रेत खऱ्या अर्थाने भक्तीचा महिमा असल्याचे दिसून येत आहे. आज पहाटेपासूनच मंदिरात धार्मिक विधींची रेलचेल सुरू झाली आहे. अभिषेक, महापूजा आणि नैवेद्य अर्पण केल्यानंतर भाविकांसाठी दर्शनाचे द्वार खुले झाले.

​यंदा यात्रेचे नियोजन इतके भव्य आहे की, शहराच्या सीमा ओलांडून आजूबाजूच्या तालुक्यातून आणि जिल्ह्यातूनही भाविकांचे लोंढे कोरेगावच्या दिशेने येत आहेत. प्रशासकीय अंदाजानुसार, यंदा भाविकांच्या संख्येने आजवरचे सर्व विक्रम मोडीत काढले असून, मंदिर परिसरात 'जनसागराचा महापूर' लोटल्याचे चित्र पाहायला मिळत आहे.

​छबीना सोहळा: उत्साहाचे उधाण

​यात्रेचा सर्वांत महत्त्वाचा आणि आकर्षणाचा क्षण म्हणजे आज निघणारा 'छबीना'. ढोल-ताशांच्या गजरात, हलगीच्या कडकडाटात आणि 'जय भैरवनाथ'च्या जयघोषात जेव्हा देवाची पालखी मंदिर परिसरातून बाहेर पडेल, तेव्हा कोरेगावच्या आकाशात गुलालाची उधळण होईल. फुलांनी सजलेले पालखी, पारंपरिक वाद्यांचा गजर आणि भाविकांनी केलेली गर्दी यामुळे हा छबीना सोहळा डोळ्यांचे पारणे फेडणारा ठरणार आहे. विशेषतः तरुणाईचा उत्साह यंदा वाखाणण्याजोगा असून, प्रत्येकजण या ऐतिहासिक क्षणाचा साक्षीदार होण्यासाठी आतुर झाला आहे.

​कुस्तीचा आखाडा: मातीतील शौर्याचा जागर

​कोरेगावच्या यात्रेची दुसरी महत्त्वाची ओळख म्हणजे 'मैदानी कुस्त्या'. यंदा यात्रेनिमित्त आयोजित कुस्ती स्पर्धेने आंतरराष्ट्रीय कुस्ती संकुलाचे स्वरूप धारण केले आहे. कोरेगावच्या लाल मातीत शड्डू ठोकण्यासाठी महाराष्ट्र आणि कर्नाटक राज्यांतील नामवंत मल्लांची हजेरी लागणार आहे. हिंदकेसरी, महाराष्ट्रकेसरी किताब मिळवलेले मल्ल जेव्हा आखाड्यात उतरतील, तेव्हा कुस्तीशौकिनांच्या काळजाचा ठोका चुकल्याशिवाय राहणार नाही.

​या स्पर्धेसाठी अनुभवी पंचांची नियुक्ती करण्यात आली असून, तरुण कार्यकर्त्यांनी आखाड्याची व्यवस्था चोख ठेवली आहे. कुस्ती हा केवळ खेळ नसून ती कोरेगावची परंपरा आहे, आणि ही परंपरा यंदा अधिक दिमाखात साजरी होत आहे.

​बैलगाडी शर्यत: धुरळा उडणार, थरार रंगणार!

​शेतकरी वर्गाचा जीव ज्या खेळात अडकलेला असतो, अशा बैलगाडी शर्यतीने यंदा कोरेगाव यात्रेचे आकर्षण द्विगुणित केले आहे. राजेंद्र (बापू) धनवडे व त्यांच्या सहकाऱ्यांनी या शर्यतीसाठी विशेष परिश्रम घेतले आहेत. एका आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या ट्रॅकची उभारणी करण्यात आली असून, विजेच्या वेगाने धावणाऱ्या बैलजोड्या पाहण्यासाठी कोरेगावकरांसह संपूर्ण सातारा जिल्हा सज्ज झाला आहे. सोशल मीडियावर या मैदानाचे आणि तयारीचे व्हिडिओ व्हायरल झाल्याने या शर्यतीबाबत कमालीची उत्सुकता निर्माण झाली आहे. आज कोरेगावच्या मातीत जो धुरळा उडेल, तो शर्यतप्रेमींच्या स्मरणात वर्षभर राहील, अशी चिन्हे आहेत.

​यात्रानगरीचे विलोभनीय रूप

​यंदा कोरेगाव शहराचे रूप पालटले आहे. मुख्य रस्त्यांपासून ते गल्लीबोळांपर्यंत सर्वत्र विद्युत रोषणाई करण्यात आली आहे. रात्रीच्या वेळी संपूर्ण शहर दिव्यांच्या झगमगाटात उजळून निघत असून, जणू काही दिवाळीच साजरी होत आहे. मंदिर परिसरातील स्वागत कमानी, ध्वज-फिती आणि आकाशपाळण्यांचे विलोभनीय दृश्य यात्रेचा आनंद कैक पटींनी वाढवत आहे.

​बाजारपेठेतही 'जल्लोषाचा माहौल' आहे. मिठाईचे स्टॉल्स, खवय्यांची गर्दी, खेळण्यांची दुकाने आणि महिलांसाठीच्या गृहोपयोगी वस्तूंच्या प्रदर्शनामुळे कोरेगावला खऱ्या अर्थाने 'यात्रानगरी'चे स्वरूप लाभले आहे. स्थानिक व्यापाराला या यात्रेमुळे मोठी चालना मिळाली असून, करोडोंची उलाढाल होण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.

​नियोजनाची छाप: कमिटीचे योगदान

​एवढ्या मोठ्या जनसागराचे नियोजन करणे हे साधे काम नव्हते. मात्र, श्री भैरवनाथ यात्रा कमिटीने हे शिवधनुष्य लिलया पेलले आहे. कमिटीचे अध्यक्ष शहाजीराव बर्गे, उपाध्यक्ष चंद्रकांत बर्गे, सचिव गजानन बर्गे, सहसचिव सुतार ,न नगरपंचायत चे सर्व नगरसेवक तसेच ग्रामस्थ आणि परिश्रम घेत आहेत.

​पोलिस प्रशासनानेही चोख बंदोबस्त तैनात केला असून, वाहतूक कोंडी टाळण्यासाठी पार्किंगच्या स्वतंत्र व्यवस्था करण्यात आल्या आहेत.  स्वयंसेवकांच्या माध्यमातून गर्दीवर नियंत्रण ठेवले जात आहे. स्वच्छतेबाबतही विशेष खबरदारी घेण्यात आली असून, पाणीपुरवठा विभागाकडून भाविकांसाठी पाण्याची चोख सोय करण्यात आली आहे.

​सांस्कृतिक मेजवानी आणि ग्रामस्थांचा सहभाग

​यात्रेनिमित्त आयोजित भजन, कीर्तन आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांनी यात्रेची उंची वाढवली आहे. भक्तिसंगीताच्या सुरांनी वातावरण प्रसन्न झाले असून, रात्री उशिरापर्यंत रंगणारे मनोरंजनाचे कार्यक्रम नागरिकांसाठी मोठी पर्वणी ठरत आहेत. गावातील प्रत्येक नागरिक 'आपली यात्रा' या भावनेने काम करत असून, ग्रामस्थांच्या या एकजुटीचे सर्वत्र कौतुक होत आहे.

​ परंपरा आणि आधुनिकतेचा संगम

​कोरेगावची यंदाची श्री भैरवनाथ यात्रा ही परंपरा आणि आधुनिकता यांचा एक सुंदर मिलाफ आहे. जिथे एकीकडे हजारो वर्षांची कुस्ती आणि छबीना परंपरा जपली जात आहे, तिथेच दुसरीकडे सोशल मीडिया आणि आधुनिक नियोजनाच्या माध्यमातून ही यात्रा जगभरात पोहोचवली जात आहे.

​अक्षय तृतीयेच्या शुभदिनी जेव्हा भैरवनाथांचा जयघोष कोरेगावच्या मातीत घुमतो, तेव्हा तो केवळ एक आवाज नसून ती एक ऊर्जा असते. भक्तीचा हा उत्साही महापूर आणि गर्दीचा ऐतिहासिक उच्चांक हे सिद्ध करतो की, श्रद्धा आणि संस्कृतीच्या धाग्यांनी कोरेगाव आजही घट्ट विणलेले आहे. ही यात्रा केवळ आनंद देणारी नसून ती सामाजिक ऐक्य आणि सौहार्दाचा संदेश देणारी ठरली आहे.

​कोरेगावच्या या विलोभनीय सोहळ्याला श्री भैरवनाथांचे आशीर्वाद आणि समस्त कोरेगावकरांची मेहनत लाभल्याने, ही यात्रा चिरंतन लक्षात राहणारी ठरेल!