स्वाभिमानी कोरेगावकरांचा कौल ठरणार निर्णायक!
प्रस्थापित नेतृत्वाला पुन्हा संधी की नव्या चेहऱ्याचा उदय? विधानसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर राजकीय वर्तुळात चर्चांना उधाण
11 November, 2026
स्वाभिमानी कोरेगावकरांचा कौल ठरणार निर्णायक!
नेतृत्वाला पुन्हा संधी की नव्या चेहऱ्याचा उदय? विधानसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर राजकीय वर्तुळात चर्चांना उधाण
कोरेगाव : प्रतिनिधी
कोरेगावच्या राजकारणाचा इतिहास पाहिला, तर येथे कोणताही नेता कायमस्वरूपी जनतेच्या मनावर अधिराज्य गाजवू शकत नाही, हा एक महत्त्वाचा राजकीय संदेश वारंवार अधोरेखित झालेला दिसतो. जनतेचा विश्वास संपादन करणे जितके महत्त्वाचे आहे, तितकेच तो विश्वास टिकवून ठेवणेही महत्त्वाचे आहे. राजकीय वजन, आर्थिक ताकद, पदप्रतिष्ठा आणि सत्तेचा प्रभाव या गोष्टी निवडणुकीत काही प्रमाणात महत्त्वाच्या असल्या, तरी अंतिम निर्णय मतपेटीतून घेणारा मतदारच असतो. कोरेगावची जनता राजकीयदृष्ट्या सजग, चाणाक्ष आणि स्वाभिमानी असल्याची ओळख आहे. कोणत्या नेत्याने काय केले, कोण किती वेळा भेटले, कोणत्या कार्यकर्त्याला न्याय मिळाला आणि सामान्य जनतेच्या प्रश्नांसाठी कोण उभे राहिले, याचा हिशेब मतदार ठेवत असल्याची चर्चा नेहमीच राजकीय वर्तुळात होत असते.
याच पार्श्वभूमीवर आगामी विधानसभा निवडणुकीच्या दृष्टीने कोरेगाव मतदारसंघातील राजकीय वातावरणाचा विचार केला, तर नेतृत्वासमोर नव्या चेहऱ्यांचे आव्हान उभे राहणार का? मतदार पुन्हा एकदा विद्यमान नेतृत्वावर विश्वास दाखवणार की बदलाचा पर्याय स्वीकारणार? हा प्रश्न सध्या चर्चेच्या केंद्रस्थानी येऊ लागला आहे.
स्वर्गीय शंकरराव जगताप यांचे नेतृत्व ठरले वेगळे पर्व!
कोरेगाव तालुक्याच्या राजकीय इतिहासाचा मागोवा घेतला, तर स्वर्गीय शंकरराव जगताप यांच्या नेतृत्वाचा उल्लेख केल्याशिवाय राजकीय चर्चेला पूर्णत्व येत नाही. तब्बल २५ वर्षे तालुक्याच्या राजकारणात आपले स्थान टिकवून ठेवणारे नेतृत्व म्हणून त्यांची ओळख होती. दीर्घकाळ जनतेचा विश्वास संपादन करणे आणि तो टिकवून ठेवणे, ही त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीची महत्त्वाची बाजू मानली जाते.
मात्र, त्यानंतरच्या राजकीय प्रवासात अनेक नेत्यांच्या बाबतीत बदलती राजकीय समीकरणे पाहायला मिळाली. काहींना जनतेने पुन्हा संधी दिली, तर काहींच्या बाबतीत दहा वर्षांच्या कालखंडानंतर राजकीय परिस्थिती बदलल्याचे चित्र दिसले. यावरून कोरेगावचा मतदार केवळ व्यक्ती किंवा पक्ष पाहून मतदान करत नाही, तर काळानुसार आपली भूमिका बदलण्याची क्षमता त्याच्यात आहे, असे राजकीय निरीक्षकांचे मत आहे.
दोन टर्मनंतर मतदारांचा कल बदलतोय का?
राजकारणात दोन टर्म म्हणजे साधारण दहा वर्षांचा कालखंड. या काळात एखाद्या नेतृत्वाला विकासकामे करण्याची, जनतेशी नाते दृढ करण्याची आणि संघटन मजबूत करण्याची संधी मिळते. मात्र, याच काळात जनतेच्या अपेक्षाही वाढत जातात.
पहिल्या टर्ममध्ये दिलेली आश्वासने दुसऱ्या टर्मपर्यंत कितपत पूर्ण झाली? मतदारसंघातील मूलभूत प्रश्न सुटले का? बेरोजगारी, शेती, पाणी, रस्ते, आरोग्य, शिक्षण आणि स्थानिक विकासाच्या प्रश्नांना प्राधान्य मिळाले का? सर्वसामान्य कार्यकर्त्यांना राजकीय प्रक्रियेत योग्य स्थान मिळाले का? या प्रश्नांची उत्तरेच नेतृत्वाच्या पुढील राजकीय वाटचालीची दिशा ठरवू शकतात.
दोन टर्मनंतर प्रत्येक वेळी नेतृत्व बदलते, असा कोणताही निश्चित राजकीय नियम नाही. मात्र, मतदारांच्या अपेक्षा पूर्ण करण्यात अपयश आल्यास बदलाची मागणी जोर धरू शकते, हे लोकशाहीचे वास्तव आहे.
पैसा, प्रतिष्ठा नव्हे; जनतेशी असलेले नाते महत्त्वाचे!
कोरेगावच्या राजकीय मानसिकतेचे एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे स्वाभिमान. आर्थिकदृष्ट्या सक्षम असणे, मोठे राजकीय पाठबळ असणे किंवा प्रतिष्ठित पदावर असणे म्हणजे जनतेची मने जिंकलीच, असे होत नाही.
सामान्य माणसाच्या सुख-दुःखात सहभागी होणे, अडचणीच्या काळात मदतीसाठी धावून जाणे, कार्यकर्त्यांना विश्वासात घेणे, सर्वसामान्य नागरिकांशी सन्मानाने वागणे आणि जनतेच्या प्रश्नांवर सातत्याने आवाज उठवणे, या बाबींना मतदार अधिक महत्त्व देतात.
'Give Respect, Get Respect' म्हणजेच सन्मान द्या आणि सन्मान मिळवा, हे राजकारणातील साधे सूत्र कोरेगावच्या बाबतीत विशेष महत्त्वाचे ठरते. जनतेत मिसळणारे, सहज उपलब्ध होणारे आणि अहंकार बाजूला ठेवून काम करणारे नेतृत्व जनतेच्या मनात स्थान निर्माण करू शकते. उलट, केवळ पदाचा आणि सत्तेचा प्रभाव दाखवणाऱ्या नेतृत्वाला जनतेच्या नाराजीला सामोरे जावे लागू शकते.
निष्ठावंत कार्यकर्त्यांची नाराजी ठरू शकते राजकीय डोकेदुखी!
निवडणुकीच्या राजकारणात नेत्याच्या पाठीशी उभा राहणारा कार्यकर्ता हीच त्याची खरी ताकद असते. निवडणुकीच्या काळात प्रचाराची धुरा सांभाळणारे, गावोगावी संपर्क ठेवणारे, विरोधकांच्या टीकेला उत्तर देणारे आणि पक्षाची संघटनात्मक बांधणी करणारे कार्यकर्तेच प्रत्यक्ष मैदानात काम करत असतात.
मात्र, सत्ता प्राप्त झाल्यानंतर याच कार्यकर्त्यांकडे दुर्लक्ष झाले, त्यांना निर्णयप्रक्रियेत स्थान मिळाले नाही किंवा त्यांच्या अपेक्षांना सातत्याने डावलले गेले, तर नाराजी निर्माण होण्याची शक्यता असते.
राजकीय नेत्यांनी एक गोष्ट लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे की, निवडणूक केवळ मोठ्या सभांनी, जाहिरातींनी किंवा आर्थिक ताकदीने जिंकली जात नाही. गावागावांत असलेले कार्यकर्त्यांचे जाळे, मतदारांशी असलेला थेट संपर्क आणि विश्वासाचे नाते हे विजयाचे महत्त्वाचे घटक असतात.
त्यामुळे जुन्या निष्ठावंत कार्यकर्त्यांचा सन्मान राखणे, नव्या कार्यकर्त्यांना संधी देणे आणि सर्वांना सोबत घेऊन जाणे, ही नेतृत्वाची खरी कसोटी असणार आहे.
नव्या चेहऱ्यांची चर्चा; नेत्यांना आत्मपरीक्षणाची वेळ?
कोरेगाव विधानसभा मतदारसंघात आगामी काळात विविध राजकीय प्रवाहांमधून नव्या नेतृत्वाचे पर्याय पुढे येण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. स्थानिक प्रश्नांची जाण असलेले, सामाजिक क्षेत्रात काम करणारे, युवकांशी संपर्क असलेले आणि मतदारसंघाच्या विकासाचा स्वतंत्र दृष्टिकोन मांडणारे चेहरे राजकीय मैदानात उतरले, तर निवडणुकीचे गणित बदलू शकते.
नव्या चेहऱ्याला संधी देण्याची मानसिकता मतदारांमध्ये निर्माण होण्यासाठी काही गोष्टी महत्त्वाच्या ठरतात. त्यामध्ये नेतृत्वाची विश्वासार्हता, स्वच्छ सार्वजनिक प्रतिमा, विकासाचा ठोस आराखडा, लोकांशी असलेला सातत्यपूर्ण संपर्क आणि सर्वसामान्यांच्या प्रश्नांसाठी काम करण्याची तयारी यांचा समावेश होतो.
एखाद्या नव्या व्यक्तीला मतदार स्वीकारतील अशी शक्यता आहे. नव्या नेतृत्वाने स्वतःची क्षमता, संघटनशक्ती आणि जनतेशी असलेली बांधिलकी सिद्ध करावी लागेल. त्यामुळे नव्या चेहऱ्यांसाठी संधी असेल
गावागावांतील प्रश्नांवरून ठरणार नेतृत्वाची लोकप्रियता!
कोरेगाव मतदारसंघातील आगामी राजकारणाचा विचार करताना स्थानिक विकासाच्या प्रश्नांकडे दुर्लक्ष करता येणार नाही. ग्रामीण भागातील रस्ते, पिण्याचे पाणी, शेतीसाठी सिंचन, आरोग्य सुविधा, शिक्षण, तरुणांसाठी रोजगार, औद्योगिक विकास आणि शेतमालाला योग्य बाजारभाव या प्रश्नांवर राजकीय नेतृत्वाची भूमिका महत्त्वाची ठरणार आहे.
निवडणुकीच्या काळात आश्वासनांची बरसात करण्यापेक्षा मागील कार्यकाळात केलेल्या कामांचा हिशेब देणे अधिक महत्त्वाचे ठरेल. मतदारांना आता केवळ घोषणा नकोत, तर प्रत्यक्ष परिणाम दिसणे अपेक्षित आहे.
मतदारसंघातील प्रत्येक गावाला विकासाच्या मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी कोणाकडे ठोस नियोजन आहे? स्थानिक प्रश्न विधानसभेत प्रभावीपणे मांडण्याची क्षमता कोणाकडे आहे? सर्वसामान्य नागरिकांना सहज उपलब्ध होणारे नेतृत्व कोणते? या प्रश्नांची उत्तरेच आगामी राजकीय संघर्षात महत्त्वाची ठरू शकतात.
कोरेगावकरांचा कौल कोणाच्या बाजूने?
आगामी विधानसभा निवडणुकीत प्रस्थापित नेतृत्वाला पुन्हा संधी मिळणार की नव्या नेतृत्वाचा उदय होणार, याचे उत्तर आजच देता येणार नाही. राजकीय पक्षांची भूमिका, संभाव्य उमेदवार, स्थानिक आघाड्या, बदलती समीकरणे आणि मतदारांची प्रत्यक्ष भूमिका या सर्व बाबी निवडणुकीच्या वेळी निर्णायक ठरतील.
मात्र, कोरेगावचा राजकीय इतिहास आणि मतदारांचा स्वाभिमानी स्वभाव पाहता कोणत्याही नेत्याने जनतेला गृहीत धरणे धोकादायक ठरू शकते. पद हे कायमस्वरूपी नसते, सत्ता बदलत असते आणि राजकीय समीकरणेही काळानुसार बदलत असतात. जनतेचा विश्वास मात्र कामातूनच संपादन करावा लागतो.
शेवटी मतपेटीतूनच होणार राजकीय हिशेब!
कोरेगावच्या राजकारणात कोण मोठा, कोण लहान, कोण सत्ताधारी आणि कोण विरोधक, यापेक्षा जनतेच्या मनात कोणाचे स्थान आहे, हे अधिक महत्त्वाचे ठरणार आहे. आज राजकीय ताकद असलेला नेता उद्या मतदारांच्या कसोटीवर उतरू शकतो, तर आज तुलनेने कमी राजकीय ताकद असलेला नवा चेहरा उद्या जनतेचा विश्वास संपादन करू शकतो.
त्यामुळे आगामी विधानसभा निवडणूक ही केवळ उमेदवारांमधील किंवा पक्षांमधील लढत न राहता, नेतृत्वाच्या कार्यपद्धतीची, जनतेशी असलेल्या नात्याची आणि विकासाच्या दृष्टिकोनाची कसोटी ठरण्याची शक्यता आहे.
कोरेगावकरांची भूमिका स्पष्ट आहे, असे गृहीत धरता येणार नाही; मात्र त्यांचा स्वाभिमान आणि मताधिकार निश्चितच महत्त्वाचा आहे. जनतेला सन्मान देणाऱ्याला जनता सन्मान देते, काम करणाऱ्याला संधी देते आणि अपेक्षाभंग झाल्यास लोकशाहीच्या मार्गाने आपला निर्णय सुनावते.
कारण कोरेगावच्या राजकारणात अंतिम शब्द नेत्यांचा नसतो, तो असतो सामान्य मतदाराचा!

गणेशोत्सवात. कोकणात जाणाऱ्या भाविकांना टोलमाफी ; उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी घेतला निर्णय