उपवर्गीकरणासाठी रस्त्यावर उतरणारा मातंग समाज राजेंद्र वायदंडे प्रकरणात शांत का?

आरक्षणाच्या प्रश्नावर लाखोंची ताकद दाखवणारा समाज एका समाजबांधवाच्या न्यायासाठी एकवटणार कधी? आंबेडकरवादी आणि आरपीआयच्या कार्यकर्त्यांचा सवाल; सातारा जिल्ह्यात चर्चेला उधाण!

31 October, 2026

उपवर्गीकरणासाठी रस्त्यावर उतरणारा मातंग समाज राजेंद्र वायदंडे प्रकरणात शांत का?

आरक्षणाच्या प्रश्नावर लाखोंची ताकद दाखवणारा समाज एका समाजबांधवाच्या न्यायासाठी एकवटणार कधी? आंबेडकरवादी आणि आरपीआयच्या कार्यकर्त्यांचा सवाल; सातारा जिल्ह्यात चर्चेला उधाण!

सातारा : सुरेश बोतालजी यांच्याकडून:-अनुसूचित जातींच्या आरक्षणातील उपवर्गीकरणाच्या मागणीसाठी रस्त्यावर उतरून आपल्या संघटनात्मक ताकदीचे दर्शन घडवणारा मातंग समाज राजेंद्र वायदंडे मृत्यूप्रकरणात मात्र शांत का आहे? आरक्षणाच्या हक्कासाठी मोर्चे, आंदोलने आणि संघर्ष करणारा समाज आपल्या एका समाजबांधवाच्या संशयास्पद मृत्यूच्या प्रकरणात न्यायाच्या मागणीसाठी एकत्र का येत नाही? असा बोचरा सवाल आता सातारा जिल्ह्यातील आंबेडकरवादी विचारांचे कार्यकर्ते आणि रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडियाच्या (आरपीआय) कार्यकर्त्यांकडून उपस्थित केला जात आहे.

राजेंद्र वायदंडे यांच्या मृत्यूमागे घातपात असल्याचा गंभीर आरोप त्यांच्या कुटुंबीयांनी केला आहे. त्यांच्या शरीरावर जखमा असल्याचा मुद्दाही कुटुंबीय आणि सामाजिक संघटनांनी उपस्थित केला आहे. त्यामुळे या मृत्यूचे नेमके सत्य काय, हा प्रश्न निर्माण झाला आहे. या प्रकरणाचा निष्पक्ष तपास व्हावा, संशयितांना अटक करावी आणि दोषींवर कठोर कारवाई व्हावी, अशी मागणी होत आहे.

विशेष म्हणजे, या प्रकरणात काही राजकीय नेत्यांचा आणि पोलिस यंत्रणेतील काही व्यक्तींचा हस्तक्षेप असल्याचा संशय पीडित कुटुंबीय व काही सामाजिक संघटनांनी व्यक्त केला आहे. संशयितांना वाचविण्याचे प्रयत्न होत असल्याचाही त्यांचा आरोप आहे. या आरोपांची सत्यता तपासातूनच स्पष्ट होणार असली, तरी प्रकरणाचे गांभीर्य लक्षात घेता निष्पक्ष चौकशीची मागणी दुर्लक्षित करता येणार नाही.

या पार्श्वभूमीवर काही सामाजिक संघटना आणि आरपीआयच्या कार्यकर्त्यांनी आक्रमक भूमिका घेत जिल्हाधिकाऱ्यांकडे निवेदन दिले आहे. संशयितांना अटक करावी, मृत्यूची सीबीआयमार्फत चौकशी करावी आणि पीडित कुटुंबाला दहा लाख रुपयांची आर्थिक मदत द्यावी, अशा मागण्या करण्यात आल्या आहेत. तपासातील त्रुटी दूर न झाल्यास तीव्र आंदोलनाचा इशाराही देण्यात आला आहे.

मात्र, या सर्व घडामोडींत सर्वाधिक चर्चेचा विषय ठरत आहे तो म्हणजे सकल मातंग समाजाची भूमिका!

आरक्षणाच्या उपवर्गीकरणाचा विषय असो किंवा सामाजिक न्यायाचा प्रश्न, मातंग समाजाने वेळोवेळी संघर्षाची भूमिका घेतली आहे. समाजाच्या हक्कांसाठी रस्त्यावर उतरून आंदोलन करण्याची ताकदही दाखवली आहे. मग राजेंद्र वायदंडे यांच्या मृत्यूच्या प्रकरणात हीच ताकद एकत्रितपणे का दिसत नाही? समाजातील प्रमुख नेते, संघटनांचे पदाधिकारी, सामाजिक कार्यकर्ते आणि विविध राजकीय पक्षांतील समाजबांधव या प्रकरणात एकत्रित भूमिका का घेत नाहीत?

आरक्षणासाठी समाजाची एकजूट आणि न्यायासाठी मात्र शांतता, असे चित्र निर्माण होत असेल तर त्याचे आत्मपरीक्षण होण्याची गरज नाही का?

हा प्रश्न कोणत्याही संघटनेला किंवा नेतृत्वाला कमी लेखण्यासाठी नाही. उलट, समाजाच्या सामूहिक ताकदीची जाणीव करून देण्यासाठी आहे. आरक्षणाचा लढा जितका महत्त्वाचा आहे, तितकाच एखाद्या समाजबांधवाच्या मृत्यूमागील सत्य शोधण्याचा आणि त्याच्या कुटुंबाला न्याय मिळवून देण्याचाही प्रश्न महत्त्वाचा आहे.

आज राजेंद्र वायदंडे यांच्या कुटुंबाला न्यायासाठी संघर्ष करावा लागत आहे. उद्या अशी परिस्थिती दुसऱ्या कोणत्याही कुटुंबावर ओढवू शकते. त्यामुळे हा विषय केवळ एका कुटुंबाचा किंवा एका संघटनेचा न राहता न्याय, माणुसकी आणि सामाजिक बांधिलकीचा प्रश्न म्हणून पाहण्याची आवश्यकता आहे.

आता सातारा जिल्ह्यातील सकल मातंग समाजाने आपली भूमिका स्पष्ट करण्याची वेळ आली आहे. उपवर्गीकरणाच्या मागणीसाठी रस्त्यावर उतरणारा समाज राजेंद्र वायदंडे यांच्या कुटुंबाच्या न्यायाच्या लढ्यातही एकजुटीने सहभागी होणार का? आंबेडकरवादी चळवळ, आरपीआयचे कार्यकर्ते आणि सकल मातंग समाज एकत्र येऊन या प्रकरणात आवाज उठवणार का?

की न्यायाचा हा लढा काही मोजक्या सामाजिक कार्यकर्त्यांपुरताच मर्यादित राहणार?

सातारा जिल्ह्यात सध्या या प्रश्नावर चर्चा सुरू असून, समाजातील नेतृत्व आणि संघटनांच्या पुढील भूमिकेकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.