अल निनोच्या संभाव्य प्रभावामुळे दुष्काळाचे सावट; कोरेगावच्या पाणीप्रश्नासाठी राहुल बर्गे यांचा पुढाकार!

वसना नदीपात्रात पोकलेनच्या साह्याने पाणी अडविण्याचे काम सुरू; संभाव्य पाणीटंचाईवर मात करण्यासाठी जलसाठा वाढविण्याचा प्रयत्न

25 October, 2026

Jarandeshwar samachar 

कोरेगाव : प्रतिनिधी

हवामानातील बदल, पावसाच्या अनिश्चिततेची शक्यता आणि अल निनोच्या संभाव्य प्रभावामुळे दुष्काळी परिस्थिती निर्माण होण्याची चिंता व्यक्त होत असताना कोरेगाव शहराच्या पिण्याच्या पाण्याच्या प्रश्नावर उपाययोजना करण्यासाठी नगरपंचायतीचे उपनगराध्यक्ष राहुल बर्गे यांनी पुढाकार घेतला आहे. कोरेगाव येथील वसना नदीपात्रात पोकलेनच्या साह्याने पाणी अडविण्याचे काम सुरू करण्यात आले असून, उपलब्ध पाण्याचा साठा वाढवून तो शहराच्या पाणीपुरवठ्यासाठी उपयोगात आणण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. संभाव्य पाणीटंचाईचा विचार करून जलसाठा निर्माण करण्यासाठी सुरू असलेल्या या कामाकडे नागरिकांचे लक्ष लागले आहे.

अल निनोच्या पार्श्वभूमीवर जलनियोजनाचे महत्त्व

अल निनो ही प्रशांत महासागरातील विषुववृत्तीय भागात समुद्राच्या पृष्ठभागाचे तापमान सरासरीपेक्षा वाढण्याशी संबंधित हवामानविषयक घटना आहे. तिचा जागतिक हवामानावर परिणाम होऊ शकतो. भारतातील मान्सूनवरही काही परिस्थितींमध्ये तिचा प्रभाव पडू शकतो; मात्र प्रत्येक अल निनोच्या वर्षी दुष्काळ पडतोच असे नाही. मान्सूनची स्थिती, समुद्राच्या तापमानातील इतर बदल, स्थानिक हवामान आणि पर्जन्यमान अशा अनेक घटकांवर पावसाचे प्रमाण अवलंबून असते.

या पार्श्वभूमीवर पावसाचे पाणी अडविणे, उपलब्ध जलस्रोतांचे संवर्धन करणे आणि पिण्याच्या पाण्याचे योग्य नियोजन करणे आवश्यक ठरते. पाणीटंचाई निर्माण झाल्यानंतर उपाययोजना करण्यापेक्षा संभाव्य परिस्थितीचा विचार करून आधीच तयारी करणे महत्त्वाचे आहे.

वसना नदीपात्रात पाणी अडविण्याचे काम

कोरेगाव शहराच्या पाण्याच्या गरजा लक्षात घेऊन वसना नदीपात्रात पोकलेन यंत्राच्या साह्याने पाणी अडविण्याचे काम हाती घेण्यात आले आहे. नदीपात्रात बंधाऱ्यासदृश अडथळा निर्माण करून उपलब्ध पाणी काही काळ साठवून ठेवण्याचा या प्रयत्नामागील उद्देश आहे.

पाण्याचा साठा वाढल्यास त्याचा शहराच्या पाणीव्यवस्थेला उपयोग होण्याची शक्यता आहे. विशेषतः पावसाळ्यानंतर नदीपात्रातील पाणी टिकवून ठेवता आले, तर आगामी काळात पाणीपुरवठ्याचे नियोजन करण्यास मदत होऊ शकते. मात्र, प्रत्यक्षात किती पाणीसाठा निर्माण होईल आणि त्याचा किती काळ उपयोग करता येईल, हे पाण्याची आवक, नदीपात्राची रचना आणि साठवण क्षमतेवर अवलंबून राहणार आहे.

संभाव्य पाणीटंचाईवर मात करण्यासाठी पूर्वतयारी

पिण्याच्या पाण्याची उपलब्धता हा प्रत्येक शहरासाठी महत्त्वाचा प्रश्न आहे. पावसाचे प्रमाण कमी राहिल्यास किंवा जलस्रोतांमधील पाणीसाठा घटल्यास नागरिकांना पाणीटंचाईचा सामना करावा लागू शकतो. त्यामुळे उपलब्ध पाण्याचे नियोजन, पाण्याचा अपव्यय रोखणे आणि पर्यायी जलस्रोतांचा विचार करणे आवश्यक आहे.

याच दृष्टिकोनातून वसना नदीपात्रातील पाणी अडविण्याच्या कामाकडे पाहिले जात आहे. नगरपंचायतीच्या पाणीपुरवठा व्यवस्थेला हातभार लागावा आणि नागरिकांना भविष्यात पिण्याच्या पाण्याची अडचण निर्माण होऊ नये, या दृष्टीने अशा उपाययोजनांना महत्त्व आहे.

तथापि, या कामाचा अपेक्षित लाभ मिळण्यासाठी संबंधित विभागांची आवश्यक परवानगी, तांत्रिक मार्गदर्शन, नदीच्या नैसर्गिक प्रवाहाचा विचार आणि संरचनेची सुरक्षितता यांची खात्री करणे गरजेचे आहे. नदीपात्रातील कामामुळे पाण्याचा नैसर्गिक प्रवाह किंवा परिसरातील पर्यावरणावर विपरीत परिणाम होणार नाही, याचीही दक्षता घ्यावी लागेल.

पाण्याच्या गुणवत्तेकडेही लक्ष देणे आवश्यक

नदीपात्रात साठविलेले पाणी पिण्यासाठी वापरण्यापूर्वी त्याची गुणवत्ता तपासणे आणि आवश्यक शुद्धीकरण करणे अत्यावश्यक आहे. पाणी साठविण्याबरोबरच ते सुरक्षितपणे नागरिकांपर्यंत पोहोचविण्याची व्यवस्था असणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. पाण्याची नियमित तपासणी, गळती रोखणे आणि उपलब्ध साठ्याचा काटकसरीने वापर यांमुळे पाणीपुरवठ्याचे नियोजन अधिक परिणामकारक होऊ शकते.

जलसंधारणासाठी सामूहिक प्रयत्नांची गरज

पाणीटंचाईचा प्रश्न सोडविण्यासाठी केवळ एका उपाययोजनेवर अवलंबून राहणे पुरेसे नाही. पावसाचे पाणी साठविणे, जलस्रोतांचे संवर्धन, भूजल पुनर्भरण, पाण्याचा पुनर्वापर आणि नागरिकांमध्ये पाणीबचतीबाबत जागरूकता निर्माण करणे अशा उपाययोजना सातत्याने राबविणे गरजेचे आहे.

अल निनोच्या संभाव्य प्रभावाच्या पार्श्वभूमीवर दुष्काळी परिस्थितीची शक्यता लक्षात घेऊन जलनियोजनाला प्राधान्य देणे ही काळाची गरज आहे. कोरेगावमधील वसना नदीपात्रात पाणी अडविण्यासाठी सुरू असलेल्या कामामुळे शहराच्या पाणीव्यवस्थेला कितपत मदत होईल, हे आगामी काळात स्पष्ट होईल. दरम्यान, या उपक्रमासाठी पुढाकार घेतल्याबद्दल नगरपंचायतीचे उपनगराध्यक्ष राहुल बर्गे यांचे कोरेगावकरांच्या वतीने अभिनंदन होत आहे.

पाणी अडवा, पाणी जिरवा आणि पाण्याचा काटकसरीने वापर करा—या त्रिसूत्रीवर भर देत कोरेगावने संभाव्य पाणीटंचाईचा सामना करण्यासाठी दीर्घकालीन जलनियोजन करावे, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.