शिवनेरी किल्ला परिसरातील बुद्ध लेणींकडे जाण्यास रस्ता नाही; पर्यटन विकासाला अडथळा

शिवनेरी किल्ला परिसरातील वारसा दुर्लक्षित रस्ता नसल्याने पर्यटकांची संख्या घटली सुंदर स्तूप आणि चैत्यगृह पाहण्यासाठी खडतर प्रवास पावसाळ्यात लेणीपर्यंत पोहोचणे अधिकच अवघड पुरातत्व विभागाच्या लक्षाची प्रतीक्षा स्थानिकांकडून पायाभूत सुविधांची मागणी पर्यटनवाढ

04 March, 2026

शिवनेरी किल्ला परिसरातील बुद्ध लेणींकडे जाण्यास रस्ता नाही; पर्यटन विकासाला अडथळा

जुन्नर,४ मार्च २०२६ ( जरंडेश्वर समाचार वृत्त जनसेवा): ऐतिहासिक वारसा आणि समृद्ध सांस्कृतिक परंपरेसाठी ओळखल्या जाणाऱ्या शिवनेरी किल्ला परिसरात वसलेल्या बुद्ध लेणींमध्ये सुंदर स्तूप आणि चैत्यगृहाच्या छतावरील आकर्षक चित्रकला पाहायला मिळते. मात्र या लेणींकडे जाण्यासाठी सुस्थितीत रस्ता नसल्यामुळे पर्यटकांची संख्या अत्यल्प आहे. परिणामी, ऐतिहासिक ठेवा असूनही हा वारसा व्यापक जनतेपासून दूरच राहतो आहे.

स्थानिक नागरिकांनी सांगितले की, लेणीपर्यंत पोहोचण्यासाठी सध्या कच्चा व खडतर मार्ग वापरावा लागतो. पावसाळ्यात तर परिस्थिती अधिक बिकट होते. ज्येष्ठ नागरिक, महिला व लहान मुलांसह येणाऱ्या पर्यटकांना मोठी गैरसोय सहन करावी लागते. त्यामुळे अनेक पर्यटक लेणी पाहण्याचा विचार सोडून देतात.

इतिहास अभ्यासकांच्या मते, शिवनेरी परिसर हा प्राचीन बौद्ध संस्कृतीचा महत्त्वाचा केंद्रबिंदू होता. लेणीतील स्तूप आणि चैत्यगृहावरील चित्रकला ही त्या काळातील स्थापत्यकलेचे उत्कृष्ट उदाहरण आहे. अशा स्थळांचे जतन आणि संवर्धन करणे ही शासनाची जबाबदारी आहे.

स्थानिक ग्रामस्थ व पर्यटनप्रेमींनी पुरातत्व विभाग आणि जिल्हा प्रशासनाने संयुक्तपणे पुढाकार घेऊन लेणीपर्यंत सुसज्ज रस्ता तयार करावा, अशी मागणी केली आहे. रस्ता, दिशादर्शक फलक, सुरक्षित पायवाट आणि मूलभूत सुविधा उपलब्ध झाल्यास येथे देश-विदेशातील पर्यटक आकर्षित होतील आणि स्थानिकांना रोजगाराच्या संधी निर्माण होतील.

पर्यटनवाढीसाठी आवश्यक पावले :

लेणीपर्यंत डांबरी/काँक्रीट रस्ता

सुरक्षित पायऱ्या व रेलिंग

माहितीफलक व मार्गदर्शक व्यवस्था

स्वच्छता व पिण्याच्या पाण्याची सोय

वारसा जपायचा असेल तर केवळ गौरवगाथा पुरेशी नाही; ठोस पायाभूत सुविधा उभारणे तितकेच आवश्यक आहे. शिवनेरी बुद्ध लेणींना योग्य रस्ता उपलब्ध करून दिल्यास हा ऐतिहासिक खजिना अधिक लोकांपर्यंत पोहोचेल, यात शंका नाही.

आपले मत काय? प्रशासनाने तातडीने रस्ता उभारावा का?