धैर्यशील कदम विरुद्ध अभयसिंह जगताप : पारडे नेमके कोणाचे जड?

धुमशान सातारा–सांगली विधान परिषदेचे!

11 June, 2026

राजकीय वार्तापत्र | संपादकीय विश्लेषण

-सुरेश बोतालजी संपादक 

सातारा–सांगली स्थानिक स्वराज्य संस्था मतदारसंघाच्या विधान परिषद निवडणुकीने आता चांगलाच रंग घेतला असून, या निवडणुकीत खरी लढत महायुतीचे उमेदवार धैर्यशील कदम आणि महाविकास आघाडी समर्थित अभयसिंह जगताप यांच्यात असल्याचे स्पष्ट चित्र दिसत आहे. दोन्ही उमेदवार खटाव–माण परिसराशी संबंधित असल्याने ही निवडणूक केवळ पक्षीय न राहता प्रतिष्ठेची आणि स्थानिक राजकीय समीकरणांची बनली आहे.

या मतदारसंघात एकूण ८९५ मतदार आहेत. त्यापैकी सांगली जिल्ह्यात ४२३ तर सातारा जिल्ह्यात ४७२ मतदार आहेत. म्हणजेच सातारा जिल्ह्याकडे सांगलीपेक्षा ४९ मतांचे संख्याबळ अधिक आहे. त्यामुळे अंतिम निकालात साताऱ्याची भूमिका निर्णायक ठरणार असल्याचे राजकीय जाणकारांचे मत आहे.

पक्षीय बलाबल काय सांगते?

उपलब्ध आकडेवारीनुसार महायुतीकडे संख्येच्या दृष्टीने स्पष्ट आघाडी असल्याचे दिसते.

भाजप – ३१४

राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) – २०५

शिवसेना (शिंदे गट) – ११८

काँग्रेस – ७३

राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरद पवार गट) – ११९

ठाकरे गट, अपक्ष व इतर – उर्वरित

सरळ गणित मांडले तर महायुतीचे पारडे निश्चितच जड दिसते. मात्र राजकारणात केवळ अंकगणित पुरेसे नसते; त्यामागील रसायनशास्त्र अधिक महत्त्वाचे असते. आणि सध्या सातारा जिल्ह्यात चर्चेत असलेला मुद्दा हाच आहे.

सातारा जिल्हा परिषद प्रकरणाचे पडसाद?

सातारा जिल्हा परिषद सत्तास्थापनेच्या वेळी घडलेल्या राजकीय घटनांची चर्चा अजूनही राजकीय वर्तुळात सुरू आहे. महायुतीकडे सत्ता स्थापन करण्यासाठी आवश्यक संख्याबळ असताना झालेल्या घडामोडींमुळे अनेक नेत्यांमध्ये नाराजी निर्माण झाल्याची चर्चा राजकीय पातळीवर ऐकायला मिळते.

विशेषतः मंत्री शंभूराज देसाई आणि मंत्री मकरंद आबा पाटील यांना अपेक्षित राजकीय स्थान मिळाले नाही, अशी भावना त्यांच्या समर्थकांमध्ये व्यक्त होत असल्याचे सांगितले जाते. त्यामुळे विधान परिषद निवडणुकीत या नाराजीचे पडसाद उमटतील का, हा चर्चेचा विषय बनला आहे.

अर्थात, दोन्ही मंत्री सार्वजनिकरित्या महायुतीसोबत असल्याचे सांगत असून अधिकृत भूमिका भाजप उमेदवाराच्या समर्थनाचीच आहे. त्यामुळे कोणत्याही निष्कर्षापर्यंत जाणे योग्य ठरणार नाही. मात्र स्थानिक पातळीवर विविध शक्यता चर्चिल्या जात आहेत, हेही तितकेच खरे आहे.

अभयसिंह जगताप यांना संधी कुठे?

राजकीय विश्लेषकांच्या मते, जर महायुतीतील सर्व मतदार पूर्ण ताकदीने एकत्र राहिले तर धैर्यशील कदम यांचे पारडे जड राहते. परंतु मतांमध्ये अनपेक्षित फूट, क्रॉस व्होटिंग किंवा स्थानिक समीकरणांचा प्रभाव निर्माण झाला तर अभयसिंह जगताप यांच्यासाठी संधी निर्माण होऊ शकते.

स्थानिक स्वराज्य संस्था मतदारसंघांच्या निवडणुकांमध्ये अनेकदा पक्षीय भूमिका आणि प्रत्यक्ष मतदान यामध्ये फरक दिसून आला आहे. त्यामुळे अंतिम निकालापर्यंत कोणतीही शक्यता नाकारता येत नाही.

साताऱ्याचे राजकारण वेगळे का मानले जाते?

सातारा जिल्ह्याची राजकीय परंपरा राज्यातील इतर अनेक जिल्ह्यांपेक्षा वेगळी मानली जाते. स्व. यशवंतराव चव्हाण यांच्या विचारांचा वारसा, फुले–शाहू–आंबेडकरांचा सामाजिक दृष्टिकोन, क्रांतिसिंह नाना पाटील यांची संघर्षशील परंपरा आणि छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या राजधानीचा इतिहास यामुळे येथील राजकारण नेहमीच अभ्यासाचा विषय राहिले आहे.

येथील राजकारण केवळ पक्षनिष्ठेवर चालत नाही; स्थानिक स्वाभिमान, नेतृत्वाची विश्वासार्हता आणि जनभावना यांनाही मोठे महत्त्व असते. त्यामुळे अनेक वेळा वरकरणी सोपी वाटणारी समीकरणे निकालाच्या वेळी बदललेली दिसतात.

घोडेबाजाराच्या चर्चांनाही उधाण

निवडणूक जसजशी जवळ येत आहे तसतशा विविध राजकीय चर्चांना उधाण आले आहे. मतांचे व्यवस्थापन, नाराज गट, अपक्षांची भूमिका आणि संभाव्य क्रॉस व्होटिंग याविषयी राजकीय वर्तुळात चर्चा रंगत आहे. मात्र या सर्व चर्चा आणि अंदाज असूनही प्रत्यक्ष मतदान व मतमोजणीपर्यंत कोणताही निष्कर्ष निश्चित मानता येणार नाही.

सध्याच्या उपलब्ध संख्याबळाचा विचार केला तर धैर्यशील कदम यांचे पारडे जड असल्याचे चित्र दिसते. मात्र सातारा जिल्ह्यातील स्थानिक राजकीय भावना, नाराजीचे संभाव्य पडसाद, तसेच मतदानाच्या दिवशी घडणाऱ्या राजकीय हालचाली यामुळे अभयसिंह जगताप यांना कमी लेखणेही धोकादायक ठरू शकते.

राजकारण हा बुद्धिबळाचा खेळ आहे. शेवटच्या क्षणापर्यंत कोणती चाल निर्णायक ठरेल, हे सांगणे अवघड असते. त्यामुळे या निवडणुकीतही अंकगणित आणि राजकीय रसायनशास्त्र यांच्यातील संघर्ष पाहायला मिळणार आहे.

आजच्या घडीला महायुतीचे पारडे जड असले तरी अंतिम निकालाचा फैसला मतपेटीच करणार आहे. सातारा–सांगली विधान परिषद निवडणूक ही केवळ एका जागेची लढत नसून, दोन्ही जिल्ह्यांतील राजकीय प्रभाव, नेतृत्वाची ताकद आणि स्थानिक समीकरणांची कसोटी ठरणार आहे.

—जरंडेश्वर समाचार